الشيخ حسين المظاهري

36

نكته هايى پيرامون ولايت فقيه و حكومت دينى (فارسى)

پزشكى بايد به سراغ بهترين پزشك يعنى اعلم پزشكان در رشتهء مربوطه رفت ولى براى ادارهء يك بيمارستان ، اعلميّتِ در پزشكى شرط نيست بلكه اعلميّت در اداره و تدبير بيمارستان شرط است . ثانياً اين روايت مربوط به خلافت ائمه عليهم السلام است همانگونه كه بسيارى از روايات ديگر نظير اين روايت به اين نكته تصريح دارد و اساساً اين روايات در فضايى صادر شده است كه در آن فضا مدّعيان زيادى براى خلافت و امامت پيدا شده بودند و حتى بعضاً شورش هم مىكردند . ثالثاً اصطلاح « اعلم » در اين روايت « صيغهء مبالغه » نيست بلكه « صفت مشبّهه » است به اين معنا كه چون روايت ، مربوط به خلافت ائمه عليهم السلام است ، نمىخواهد بگويد كه مثلًا امام صادق عليه السلام از ابو حنيفه اعلم است بلكه مىگويد امام صادق عليه السلام عالم و در نتيجه ابوحنيفه جاهل است ، پس اساساً بحث اعلميت به معناى « أَفعل تفضيلى » آن مطرح نيست . رابعاً اين روايت اطلاق ندارد و قدر متيقّن از آن همان خلافت ائمه طاهرين عليهم السلام است . خامساً با صرف نظر از نكات فوق و بر فرض شمول اين روايات نسبت به مسئلهء ولايت فقيه بايد گفت : اعلميّتِ در حكومت غير از اعلميّتِ در مرجعيّت است و اين روايات ، متعرّض اعلميّتِ در حكومت است نه اعلميّتِ در فقاهت ، و به بيان ديگر ، « اصطلاح فقهى اعلم » ،